Znaczenie sektora usług w gospodarce Polski nabiera obecnie nowego wymiaru z uwagi na jego dynamiczny rozwój oraz rosnącą wagę w strukturze ekonomicznej kraju. Chociaż udział tego sektora w tworzeniu PKB pozostaje poniżej średniej Unii Europejskiej, to od kilku lat odnotowywane są intensywne wzrosty w produkcji usług, eksporcie oraz zatrudnieniu. Zrozumienie mechanizmów i uwarunkowań sektora usług pozwala rzetelnie omówić jego miejsce, rolę i perspektywy w gospodarce narodowej.
Znaczenie sektora usług dla gospodarki Polski
Sektor usług w Polsce odpowiada za 38,8% wartości dodanej brutto w PKB (2022 r.), mając najniższy udział w strukturze PKB w UE, przy unijnej średniej wynoszącej 49,2%. Mimo niższego poziomu, dynamika sektora usług przewyższa inne branże, co przekłada się na rosnącą rolę w gospodarce. Znaczna relokacja zatrudnienia z przemysłu i rolnictwa do usług świadczy o zmianie struktury pracy, zwiększając siłę napędową całego rynku.
Znaczący wpływ ma również rozwój działalności biznesowej (B2B), IT, komunikacji, transportu i logistyki. Widoczna jest dynamizacja sektora dzięki integracji z Unią Europejską oraz cyfryzacji, co mobilizuje przecinanie się tradycyjnych gałęzi gospodarki z nowoczesnymi usługami i technologiami. Usługi stają się nie tylko odbiorcą popytu krajowego, lecz skutecznie konkurują na arenie międzynarodowej.
Udział usług w PKB i dynamika wzrostu
W 2022 r. udział usług w PKB wyniósł 38,8% i, choć pozostaje niższy od unijnej średniej, tendencja wzrostowa jest wyraźna. Porównanie danych z ostatnich lat potwierdza wzrost wartości dodanej przez usługi do 28,2% w 2019 r., gdy dla przemysłu wartość ta wyniosła 24,3%. Różnica około 10 punktów procentowych względem Europy świadczy o niewykorzystanym jeszcze potencjale, a tempo zmian napędza stopniowe wyrównywanie dystansu.
Ostatnie prognozy gospodarcze oceniają wzrost gospodarczy Polski w 2025 r. na 3,4%, a w 2026 r. na 3,2–3,4%. Sektor usług, dzięki szybkiemu rozwojowi, stale powiększa swój udział w tych wzrostach. Liczba firm usługowych w analizowanym okresie zwiększyła się o 18% (2019–2023), pokazując silny trend ekspansji i adaptacji do oczekiwań rynku.
Ekspansja eksportu usług i jego znaczenie
Eksport usług w Polsce w latach 2019–2024 wzrósł o ponad 70% – z 271 mld PLN do 471 mld PLN, zwiększając swój udział w PKB z 11,7% do 13%. Dalsze prognozy przewidują, że w 2025 r. eksport wyniesie 400 mld PLN (+3,6% rok do roku). Dynamiczny wzrost wynika z konkurencyjności polskich firm usługowych, korzystnych efektów integracji europejskiej oraz wdrażania nowych technologii cyfrowych.
W sektorze usług szczególnie wyróżniają się usługi informacyjne z rocznym wzrostem na poziomie 25,4% (prognoza na 2025 r.), a także programistyczne i nadawcze z dynamiką +21,9% r/r. Szybki wzrost tych segmentów przekłada się na większą atrakcyjność sektora w skali krajowej oraz na rynkach międzynarodowych. Ożywienie eksportu odpowiada na globalne trendy i umacnia stabilność finansową kraju.
Zmiany na rynku pracy pod wpływem usług
Od 2022 r. w sektorze usług pracuje więcej osób niż w przemyśle – w 2023 r. w usługach zatrudnionych było 3,42 mln osób przy 3,33 mln w przemyśle. Zatrudnienie w usługach stanowi obecnie 56% firm w Polsce, w porównaniu do 63% średniej unijnej. Co istotne, liczba firm i miejsc pracy w usługach rosła także w okresach kryzysu gospodarczego, jak w trakcie pandemii w 2020 r., świadcząc o odporności sektora na wahania koniunktury.
Relokacja zatrudnienia z przemysłu do usług postępuje konsekwentnie – w 2023 r. zatrudnienie w przemyśle zmalało o 0,7%, podczas gdy w usługach wzrosło o 1,3%. Najwyższe tempo przyrostu nowych miejsc pracy dotyczy branży IT i magazynowania, notując wzrost odpowiednio o 69% i 37% w ciągu pięciu lat do 2023 r.
Mechanizmy rozwoju sektora usług
Wzrost sektora usług napędzają konkurencyjność przedsiębiorstw, wdrażanie innowacyjnych technologii i integracja z rynkiem europejskim. Polska efektywnie wykorzystuje potencjał kadr, które stopniowo przechodzą z przemysłu do bardziej wyspecjalizowanych i wysoko płatnych usług. Konsumpcja prywatna w coraz większym stopniu kieruje się do usług, kreując popyt krajowy i podtrzymując korzystne trendy wzrostowe.
Wzrost produkcji usług pozostaje stabilny – w sierpniu 2025 r. notowano +6,3% rok do roku. Usługi nadawcze w tym samym okresie urosły aż o 40,3% r/r. Z jednej strony sektor stawia czoła niedoborom kadrowym, presji płacowej i niestabilności przepisów, z drugiej – sprzyja mu spadająca inflacja (2,8% w październiku 2025 r.), ułatwiająca długofalowe planowanie i rozwój.
Podsumowanie znaczenia sektora usług dla Polski
Sektor usług staje się dziś fundamentalnym czynnikiem wzrostu gospodarczego, odpowiadając za rozwój eksportu, wzrost zatrudnienia i wyższy poziom innowacyjności. Polska pozostaje poniżej średniej UE pod względem udziału usług w PKB, lecz dynamika ekspansji i rosnące znaczenie nowych technologii sukcesywnie skracają ten dystans. Promowanie rozwoju usług to szansa na utrzymanie konkurencyjności i dalszą modernizację struktury gospodarczej kraju, co jest niezbędne, by sprostać wyzwaniom przyszłości.
Wielka Solidarność to portal, który łączy historię z teraźniejszością. Inspirowany ruchem Solidarność, publikuje teksty o wartościach, społeczeństwie i współczesnej Polsce. Pokazuje, jak dziedzictwo przeszłości może być drogowskazem w świecie pełnym zmian.